KOBİ Nedir?  

Bir ekonominin gerçek dinamosu nedir diye sorulduğunda buna verilecek yanıt "KOBİ"ler olacaktır. Buna rağmen "KOBİ nedir?" diye sorulduğunda ise ortaya net bir yanıt çıkmamaktadır. "Küçük ve orta boy işletme" ana tanımı içinde, KOBİ´lere değişik ülkeler hatta aynı ülke içindeki farklı birimler farklı farklı özellikler yüklemektedirler. Bu nedenle çoğu zaman tanımlamada karışıklık yaşanmaktadır.

  Bunda temel etken, tanımlamada kullanılan ölçütlerin değişik olmasında yatmakta elbette. Tanımlamada genel olarak 3 ölçüt öne çıkmaktadır: Söz konusu firmanın çalıştırdığı personel ya da işçi sayısı, bilanço değerleri ve bağımsızlık ölçütleridir. Bağımsızlık ölçütünden kasıt, bir firmanın sermayesi ve hissesinin %25 ten fazlasının bir büyük sermaye grubuna ait olmamasıdır, yani hisse payı içinde büyük sermayenin payı %25´ten az olan bütün firmalar KOBİ kategorisine girmiş sayılmaktadır. Ölçütlerdeki farklılık, değişik sektörlerde ve faaliyet alanlarında bile görülmektedir. Örneğin bilişim sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin KOBİ olması için 50 ya da daha az bilgisayar sahibi olması gibi bir eğilim söz konusudur. Burada görüldüğü gibi temel ölçüt, üretim aracının yani bilgisayar sayısının tanımda kullanılmış olması. Yine aynı şekilde, imalat sanayinde ise çalışan sayısı devreye girmekte fakat ölçütler aynı olmasına rağmen sonuç değişmektedir. Dış Ticaret Müsteşarlığı imalat sektöründe KOBİ olabilmenin üst sınırını 200 işçi olarak verirken, Hazine Müsteşarlığı ise bu sınırı 250´ye çıkarmaktadır! Bu durum bir çok uzman ve ekonomi yazarı tarafından ortak KOBİ tanımı yaratmada büyük bir sorun olarak kabul edilmekte, hatta istihdamda üst sınırın 250 çalışan olmasını bile büyük bir yanlışlık olarak ifade etmekteler.

  Ayrıca KOBİ denildiğinde tek parça ve bir bütün olarak ifade edilen bir üretim biriminin olmaması da tanımı daha da zorlaştırmaktadır. Çünkü KOBİ kapsamı içine 3 farklı birim girmektedir. Bunlar; Mikro ölçekli işletmeler, küçük ölçekli işletmeler, orta ölçekli işletmeler olarak sınıflandırılmakta. Kendiliğinden bölünen canlı hücreler gibi, KOBİ bünyesi içinde oluşan bu sınıflamalar, tanımlama yapmayı daha da zorlaştırmaktadır. Bununla birlikte  yapılan ayrımlar arasındaki sınırların ne olduğu (Örneğin mikro işletme ile küçük işletme arasındaki istihdam, ciro, hisse payı vs ölçütleriyle oluşan sınırın ne olacağı gibi) konusunda oluşan ayrılık ve ihtilaflar daha da çeşitlenmektedir.

  Örneğin bu durum AB-Türkiye çerçevesinden bakıldığında daha net anlaşılabilir. Avrupa Birliği mikro işletmeler için yıllık ciro sınırını 2 milyon euro olarak kabul ederken, Türkiye´de Devlet İstatistik Enstitüsü rakamlarıyla bu sınır 1 milyon euro olarak belirtmekte. Benzer şekilde Avrupa Birliği, orta ölçekli işletme olma ölçütünü, yıllık cirosu 40 milyon euro´nun altında kalan işletmeler olarak belirlerken, Türkiye´de DİE ölçütlerine göre bu rakam 25 milyon euro olarak gösterilmektedir. (Küçük işletmeler için de aynı durum mevcuttur, AB 10 milyon euro´nun, Türkiye ise 5 milyon euro´nun altında yıllık ciro yapanları küçük işletme olarak kabul etmektedirler.)

   Görüldüğü gibi net bir KOBİ tanımı yapmak oldukça güç ve karmaşık. Birbiriyle kimi yerde uyuşan kimi yerde çelişen rakamlar, değişik kuruluşların, dernek ve odaların kullandıkları ölçütlerin farklılığı, tanımlamayı yapan kuruluşların benzer kurumlar olmasına rağmen bambaşka sonuçlara ulaşmasına ve tanımlamada bir standarda ya da net yanıta ulaşmalarına engel olmaktadır.

   Durumu rakamlardan bağımsız düşünerek, hatta rakamları yadsıyarak, biraz sübjektif olarak, yani düşünsel ve bir iç bakışıyla değerlendirirsek çok daha net bir KOBİ tanımına kavuşabiliriz. Bizce şöyle ki;

• Kısıtlı sermaye ve pazarlama olanaklarına rağmen, kendi çabasıyla ayakta duran, bu çabayla gerek kendi ülkesinin gerekse diğer ülkelerin piyasalarına mal ve hizmet üretip sunan,

• O ülkede oluşabilecek herhangi bir ekonomik buhranda, ülkenin geniş kesimleri, yani işçi, memur, çalışanlarla birlikte yoğun olarak olumsuz etkilenen,

• Büyük işletme ve firmalar, ekonomik sistemde oluşan bunalımlar sonucu yatırımlarını rahatlıkla transfer edip, siyasi sorunu ve ekonomik problemi olmayan ülkelere ve pazarlara kaydırabilirken, ekonomik olumsuzluğu finans darlığı, sermaye azlığı, kısıtlı kapasite ve pazar daralması nedeniyle olanca şiddetiyle hisseden,

• Bunun sonucu ağır yaralar alabilen, iflas kelimesiyle yaşayan ama buna rağmen yine de üreten,

• Ekonomik gelişme ve büyüme dönemlerinde ise sınırsız başarı hikayeleri yaratan,

• Toplam ve oransal olarak o ülke için büyük işletmelerden çok daha fazla katma değer yaratabilen tüm ticari, sınai ve hizmet işletmeleri birer KOBİ´dir diyebiliriz.

KOBİ Kredileri

Nakit Destek Kredisi
Kullanım amacı: Her türlü sermaye ihtiyacını karşılamaya yönelik kullandırılan kredilerdir.
Kulanım şekli: Yapı Kredi genel kredi uygulamalarında geçerli teminatlar ile ayda bir, 3 ayda bir, 6 ayda bir eşit taksitler halinde veya 6 aya kadar ödemesiz olarak. Limit: Üst limit yoktur. Vade: 36 aya kadar.

Makine Donanım Kredisi
Kullanım amacı: Tüm sektörlerde faaliyet gösteren firmaların faaliyetlerinde kullanacakları sıfır veya 2. el makine, ekipman, donanım, yedek parça vb. alımların finansmanı amacıyla kullandırılmaktadır.
Kulanım şekli: Yapı Kredi genel kredi uygulamalarında geçerli teminatlar ile ayda bir, 3 ayda bir, 6 ayda bir eşit taksitler halinde veya 6 aya kadar ödemesiz olarak. Limit: Satın alınacak ürün KDV hariç fatura tutarı kadar. Vade: 60 aya kadar.

Ticari İşyeri Kredisi
Kullanım amacı: Ticari faaliyetlerde kullanılmak üzere satın alınacak işyeri vasfına sahip gayrimenkul ve taşınmazların finansmanı amacıyla kullandırılan kredilerdir. Kulanım şekli: İpotek tesis edilerek veya ilave teminatlar ile ayda bir, 3 ayda bir, 6 ayda bir eşit taksitler halinde veya 6 aya kadar ödemesiz olarak. Limit: Ekspertiz değerinin en fazla %65'ine kadar kullandırılmaktadır. Vade: 60 aya (5 yıl) kadar.

Sezona Hazırlık Kredisi
Kullanım amacı: Turizm sektöründe faaliyet gösteren otel, pansiyon, acente ve benzeri küçük ve orta ölçekli işletmelerin turizm sezonu öncesi yenileme ve diğer finansman ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kullandırılmaktadır. Kulanım şekli: Yapı Kredi genel kredi uygulamalarında geçerli teminatlar ile ayda bir, 3 ayda bir, 6 ayda bir eşit taksitler halinde veya 6 aya kadar ödemesiz olarak. Ayrıca, sektörün nakit akışına uygun esnek ödeme seçenekleri sunulmaktadır. Limit: Üst limit yoktur. Vade: 36 aya kadar.

Tarımsal Üretim Kredisi
Kullanım amacı: Doğrudan çiftçiye (üreticiye), dikimden sonraki gübreleme, sulama, hasat toplama dönemindeki finansal gereksinimleri karşılama amacıyla kullandırılmaktadır. Kulanım şekli: Kefalet, çek-senet, ipotek teminatlarından bir veya birden fazlası ile vade sonunda anapara + faiz olarak.
Limit: Üst limit yoktur. Vade: 12 aya kadar.

Seracılık Kredisi
Kullanım amacı: Seracılıkla uğraşan üreticilerin fide alımı, gübre, ilaçlama, naylon, plastik ve her türlü tüm ihtiyaçları için kullandırılmaktadır. Kulanım şekli: Kefalet, çek-senet, ipotek teminatlarından bir veya birden fazlası ile vade sonunda anapara + faiz olarak. Limit: Üst limit yoktur. Vade: 12 aya kadar.

Traktör Kredisi
Kullanım amacı: Tarım sektöründe faaliyet gösterenlerin 0 km traktör alımlarının finansmanı amacıyla kullandırılmaktadır. Kulanım şekli: Traktör rehni ve kefalet, çek-senet, ipotek teminatlarından biri ile, taksitli kredi olarak yılda bire varan ödeme seçenekleriyle. Limit: Satın alınacak traktör bedelinin %75'ine kadar. Vade: 48 aya kadar.

Ticari Araç Kredisi
Kullanım amacı: Tüm ticari araçların finansmanında kullandırılan kredilerdir. Kulanım şekli: Araç rehni ile aylık eşit taksitli olarak. Limit: Araç anahtar teslim bedelinin %80'ine kadar. Vade: 48 aya kadar.

Ticari Taksi Kredisi
Kullanım amacı: Ticari taksi araç yenilemesi amacıyla veya ticari taksi plaka sahiplerinin diğer nakit ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kullandırılan kredilerdir. Kulanım şekli: Ticari taksi plakası rehni veya ek teminatlar ile, aylık eşit taksitli olarak. Limit: Araç yenilemelerinde anahtar teslim bedelinin %100'üne kadar, diğer nakit ihtiyaçlarında taksi plakası güncel piyasa değerinin %30'una kadar kredilendirme yapılmaktadır. Vade: Araç yenilemede 48 aya, diğer nakit ihtiyaçlarında 36 aya kadar.

Franchising Kredisi
Kullanım amacı: Franchising yönetimi ile ticari faaliyette bulunacak veya mevcutta bir franchising sisteminde olan işletmelerin doğabilecek finansman ihtiyacını karşılamak üzere kullandırılan kredilerdir. Kulanım şekli: Yapı Kredi genel kredi uygulamalarında geçerli teminatlar ile ayda bir, 3 ayda bir, 6 ayda bir eşit taksitler halinde veya 6 aya kadar ödemesiz olarak. Limit: İsim hakkı bedeli, dekorasyon, demirbaş alımı vb. finansmanı için tutarın en fazla %65'ine kadar. Vade: 36 aya kadar.